![بازار مسکن وارد دوران رکود تورمی شد](https://cdn.yjc.ir/files/fa/news/1403/6/13/19780823_348.png)
به گزارش گروه وبگردی باشگاه خبرنگاران جوان، سید محمدرضا فقیه ایمانی پژوهشگر حلقه منظومه فکری علامه طباطبایی (رض) مرکز رشد امام صادق در یادداشتی نوشت: چند روزی است که موجودی مهمان ناخوانده ما شده و زندگیمان را به هم ریخته است. مهمان ناخواندهای که «کرونا» میخوانندش. اولین بار نیست که چنین پیشامدی برایمان اتفاق میافتد و شاید آخرین بار هم نباشد. بارها از بزرگترهایمان شنیدهایم که در گذشتههای نه چندان دور طاعون و وبا به ناگاه شهرهای ایران را یکی پس از دیگری در مینوردید و به هر کوی و برزن که میرسید، آنجا را سرد و خاموش میکرد. پس بدانیم که دنیا به آخر نرسیده؛ بلکه این دنیا تا دنیا بوده، همین بوده و از این پس هم خواهد بود.
به تعبیر مقام معظم رهبری (حفظه الله)، این یک مسأله گذراست که مدتی نه چندان طولانی برای کشور وجود خواهد داشت و سپس رخت برمیبندد؛ اما تجربیات حاصل از آن و فعالیت مردم و دستگاهها که به مثابهی یک رزمایش عمومی است، میتواند به عنوان یک دستاورد باقی بماند. پس باید به این نکته توجه کنیم که این نوع ابتلائات و گرفتاریها برای چیست و چه پیامی برای ما دارد.
۱- قاعده بازی:
کسی که نقطه مختصات خود را در عالَم هستی نمیشناسد و از مبدء حرکت و مقصدی که به سوی آن پیش میرود و نقطهای که در حال حاضر در آن قرار گرفته، بیخبر است، همواره با هر تلاطمی دلش فرو میریزد و اضطراب و بیقراری وجودش را فرا میگیرد. درست شبیه مسافران یک کشتی که در میان امواجی متلاطم در حال حرکت هستند و، چون واقعیت بیرونی را مشاهده نمیکنند، با هر تکانی به شدت به هم میریزند و مضطرب میشوند؛ اما ناخدای کشتی که بارها این مسیر را رفته، به دِلش بد راه نمیدهد و سرانجام کشتی را با وجود همه خطرات، به ساحل امن میرساند.
از منظر تعالیم الهی، ابتلاء و گرفتاری جزء جداناشدنی حیات بشر محسوب میشود به گونهای که از آن راه فراری نیست. به بیان قرآن کریم، اصلا بشر در رنج و سختی آفریده شده است. [۱]، اما این آفرینش همراه با سختی و رنج، به طور قطع، مقصودی داشته و قرار است که انسان در پی این حوادث به نقطه مطلوبی برسد که آن نقطه، حکمت مبتلا شدن انسان است.
حال اگر کسی این قاعده حاکم بر زندگی را نداند و گمان کند که میتواند در دنیای این چنینی برای خودش زندگی بدون کمترین سختی و رنج و مصیبتی فراهم کند و تمام همت خودش را نیز بر همین کار مصروف سازد، وقتی میبیند که با وجود همه تلاشهایش، مصیبت پشت مصیبت پیش میآید، چه حالی به او دست میدهد؟! طبیعی است که گرفتاریها و سختیها، آرامش را به کلی از او سلب خواهد کرد. اما کسی که قاعده را میداند، با دیدن حوادث گوناگون، خود را نمیبازد؛ زیرا زندگی درست شبیه یک بازی است که قواعدی دارد و آن کس که قواعد بازی را میشناسد، پیروز میدان خواهد بود.
۲- محبت و عشق؛ پشت پرده ابتلائات
نگاه ما به ابتلائات و امتحانهای الهی، در نحوه زندگی بسیار تعیینکننده است. خیلی فرق میکند که این ابتلائات را از سر قهر و غضب بدانیم یا اینکه آنها را ناشی از محبت شدید پروردگار عالَم به بندگانش ببینیم. در حدیث قدسی چنین وارد شده که خدای متعال به داود نبی فرمود: «اگر کسانی که به من پشت کردهاند، میدانستند که چقدر مشتاق بازگشتن آنها هستم، از شوق دیدار من قالب تهی میکردند.» [۲]قرآن به ما میآموزد که بلا و مصیبت در هر صورتی که باشد، رحمتی از جانب خدای متعال به سوی بندگان است. او، چون بندگانش را دوست دارد و میخواهد آنها را به سوی خود بکشاند، آنها را به گرفتاریهای گوناگون مبتلا میکند؛ مبتلا میکند تا آنها با تمام وجود، رو به سوی او کنند و قلبهایشان را متوجه ذات مقدسش گردانند و در این مسیر روز به روز و لحظه به لحظه بالا بیایند. پس قبل از اینکه ما رو به سوی خدا کنیم، این خداست که در کمینگاه قرار گرفته و با رصد قلبهای آماده آنها را در دام محبت خود شکار میکند. تعبیر قرآن بسیار تکاندهنده و عجیب است: «اگر به خودتان بود و اعمالتان – که همواره در حال تکذیب آیات حق هستید – ذرهای ارزش و اهمیت نداشتید! اما به واسطهی اینکه خدا – با وجود همه آنچه انجام میدهید – باز هم شما را به سوی خود فرا میخواند، ارزش پیدا کردهاید.» [۳]در این میان عدهای که با خدای خود، انس داشتهاند، ابتلاء و مصیبت، موجب سرازیر شدن هرچه بیشتر رحمت برآنها میگردد و به این واسطه، درجاتشان بالا میرود. خداوند این افراد را چنین توصیف مینماید: «قطعا شما را به مقدار کمی از ترس، گرسنگى، کاهش اموال و بیماری و کمبود محصولات مبتلا خواهیم کرد، پس در این میان، به صابران مژده بده. صابران که، چون مصیبتى به آنها رسد، گویند ما متعلق به خدائیم و به سوى او باز میگردیم. آنها همانها هستند که صلوات و رحمت خاص خدا بر آنهاست و آنها هستند که هدایتیافته گانند.» [۴].
اما کسانی هستند که به هنگام رفاه و آسایش با خدای خود نجوایی ندارند. از جمله برکات ابتلاء و مصیبت، متذکر ساختن چنین افرادی است به اینکه دارند مسیرشان را اشتباه میروند. مسیر حرکت باید به سوی خدا باشد و هرجا این مسیر منحرف شود و انسان از خدای خود غافل شود، خدای مهربان با مبتلا ساختن انسان به بلا و مصیبت، او را متوجه اشتباهش میکند. حال اگر این غفلت جمعی باشد و یک جامعه در زندگیاش خدا را در عمل کنار بگذارد، خدای متعال آن جامعه را دچار ابتلای جمعی میگرداند به این امید که شاید متوجه اشتباه خود شوند و به خود بیایند و به درگاه پر مهر و محبتش تضرع کنند. این سخن پروردگار مهربان است که حتی برای آنهایی که به او پشت کردهاند و در مقابلش ایستادهاند هم دل میسوزاند و خطاب به رسول گرامیاش (صلی الله علیه و آله) میفرماید: «بىتردید ما به سوى امتهایى که پیش از تو بودند، پیامبرانى فرستادیم پس آنها را [هنگامى که با پیامبران به مخالفت و دشمنى برخاستند]به تهیدستى و سختى و رنج و بیمارى مبتلا کردیم، شاید اظهار پشیمانی کنند و با تضرع ما را بخوانند.» [۵]۳- دعا و بلا؛ دو قرین جداییناپذیر
از امام سجاد (علیه السلام) روایت شده که آن حضرت فرمودند: دعا و بلا تا روز قیامت، قرین و رفیق یکدیگر قرار داده شدهاند. دعا و خواندن پرورگار با تضرع، بلا را حتی اگر قطعی شده باشد، رفع میکند. [۶]شاید این سؤال پیش بیاید که دعا کنیم تا نهایت چه بشود؟! پاسخ این سؤال در کلام نورانی امام صادق (علیهالسلام) نهفته است که در مورد ارزش و جایگاه دعا فرمودند: «دعا کلید هر رحمتی است و گشایش برای هر حاجتی است. انسان جز از طریق دعا، به آنچه نزد خداست، دست نمییابد.» حضرت در ادامه از این باب که ممکن است عدم استجابت ظاهری دعا موجب نا امیدی فرد داعی شود، فرمودند: «هیچ دری نیست که زیاد کوبیده شود، مگر اینکه نزدیک است که در به روی آن شخص بازگردد.» [۷]ابتلائات و امتحاناتی که برای انسان پیش میآید، همچون مراحل یک بازی است که تا زمانی که شخص از مرحله اول به سلامت عبور نکند، به مرحله بعدی راه نخواهد یافت. به همین نسبت، اگر انسان، مقصود از ابتلائی که برایش پیش آمده را متذکر نشود و به همان وضعیت قبلی خودش مشغول باشد، آن ابتلاء آن قدر ادامه مییابد تا بالأخره او را از خواب غفلت بیدار کند و به سوی دعای با تضرع بکشاند.
بر همین مبنا، امام صادق (علیه السلام) نشانه طولانی بودن یا کوتاه بودن دوره بلا و امتحان را الهام دعا بر قلب مردم معرفی کردند و فرمودند: اگر در هنگاه نازل شدن بلا مردم به سمت دعا و تضرع به درگاه الهی کشیده شدند، بدانید که دوره آن امتحان و ابتلاء کوتاه خواهد بود؛ اما اگر مردم از توجه به حضرت حق و دعا و تضرع به درگاهش غفلت ورزیدند، آن بلا طولانی خواهد شد. [۸]شاید مراد از این روایت شریف این باشد که اگر در میان امتی خداباوری حاکم باشد به گونهای که او را مُسبِّب الأسباب بدانند؛ آن وقت باز شدن همه گرهها را به دست او خواهند دید. اگر آتش میسوزاند، به اراده او میسوزاند و اگر آب گوارا جگرهای تفتیده را سیراب میکند به اذن او سیراب میگرداند و اگر دارو در بدن بیمار اثر میگذارد، مؤثر حقیقی ذات مقدس اوست و بقیه اسباب، به اراده او سببیت خواهند داشت. [۹]از اینرو، امام زین العابدین (علیه السلام) در دعای هفتم صحیفه سجادیه، به محضر خدای متعال عرضه میدارد: «ای خدایی که گِره ناگواریهای عالَم به او گشایش مییابد وای کسی که سختیهای جهان به او آسان میگردد وای کسی که بیرون شدن از غم و اندوه به حقیقت شادی از او درخواست میشود. مشکلات عالَم در برابر قدرتت، رام میگردند و اسباب وجودِ هر چیز به لطف و کَرَم تو نظام یافته است. قضاء، به قدرت تو جاری و هر چیز عالَم به اراده تو امضاء میگردد؛ پس هرچه بخواهی با مشیت تو و بدون اینکه سخنی بگویی، انجام شده است و اگر چیزی را نخواهی، به مجرد ارادهات بدون نیاز به سخن گفتن، منزجر گردد.» [۱۰]چه زیباست آنجایی که خدای متعال بندگان شاخص خودش را در قرآن کریم معرفی میکند و با تعبیر لطیف: «نعم العبد» به ستایش آنها میپردازد؛ در بیان علت اینکه چرا او بنده خوبی بود، میفرماید: «إنه أواب». [۱۱]أواب صیغه مبالغه از «أوب» و به معنای رجوع و بازگشت است. به تعبیر خودمانی «أواب» حالت کودکی است که از دیدن کوچکترین پیشامدی به مادرش پناه میبرد. به عبارت دیگر، أواب کسی است که دائما در خانه خداست و دستگیره در را رها نمیکند، آنقدر میکوبد، تا صاحب خانه در را باز نماید.
امتی که چنین باوری داشته باشند، در هر حاجتی به درگاه خدای متعال تضرع میکنند و امید به رحمت او دارند. طبیعی است کسی که به وقت رفاه و شادی به درگاه الهی رفت و آمد دارد، در وقت تنگی و عُسر و حرج نیز اولین جایی که به نظرش میرسد که پناه برد، درگاه خدای سبحان است و صدای چنین کسی برای اهل آسمان آشنا خواهد بود و حاجت روایی او سریع اتفاق میافتد؛ اما کسی که به وقت رفاه با خدای خودش میانه خوبی نداشته باشد، طبیعی است که در وقت سختی و عسر و حرج نیز در صورت بسته بودن همه درها و از باب اضطرار به درگاه الهی پناه میبرد؛ لذا رفع بلا برای او طولانی خواهد بود. [۱۲]نتیجه آنکه حقیقت ابتلاء و امتحان، بیانگر عشق و محبت خدای و متعال به بندگان است و دامی است که برای شکار بندگان شایسته، گسترده شده است. اگر کسی متوجه این حقیقت در عالَم شد، زندگی با همه سختیهایش برای او امن و راحت خواهد بود و، اما اگر به این حقیقت پی نبرد، گرفتاریها و مصیبتهای پی در پی روزگار که تمامی هم ندارد، آرامش را از او سلب کرده و جهنمی سوزان برایش پدید خواهد آورد. پس چه خوب است که به بهانه قرار گرفتن این ابتلائات در ماههای رجب و شعبان و رمضان که ماه دعا و مناجات با پروردگار است، به مقصد اصلی این ابتلائات که همان توجه بیش از پیش به پروردگار عالَم است، نزدیک شویم که آرامش حقیقی در همین نکته نهفته است.
۴- ابتلائات در عصر ظهور
نکته پایانی آنکه اگرچه اهل بیت عصمت و طهارت (علیهمالسلام) به ما دستور فرمودهاند که برای ظهور حضرت بقیه الله الأعظم (عجل الله تعالی فرجه الشریف)، زمان تعیین نکنیم، اما قرائن و شواهد زیاد بر این مطلب دلالت میکند که ما به عصر ظهور آن حضرت بسیار نزدیک هستیم و به تعبیر علامه حسنزاده آملی (حفظه الله)، ما در بین الطلوعین حکومت جهانی امام عصر (سلام الله علیه) قرار داریم و انقلاب اسلامی و نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران، «ظهور صغرای» آن حضرت است.
اگر این مقدمه را بپذیریم، تعدد ابتلائات و گرفتاریهایی که در چند سال اخیر برای مردم دنیا و از جمله مردم ایران در حال پیشآمد است، معنای دیگری پیدا خواهد کرد و این امر، انگیزه و نحوه مواجهه ما با این ابتلائات را متفاوت خواهد نمود؛ زیرا میدانیم که راهحل اساسی رفع همه این مشکلات و گرفتاریها ظهور و حضور آن حضرت است که فرمود: «اللهم اکشف هذه الغمه عن الأمه بحضوره وعجل اللهم لنا ظهوره».
————————————————————————-
[۱]– «لَقَدْ خَلَقْنَا الْانسَانَ فىِ کَبَدٍ» (بلد، ۴)
[۲]– المحجه البیضاء، ج۸، ص۶۲
[۳]– «قُلْ مَا یَعْبَؤُاْ بِکُم رَبىّ لَوْ لَا دُعَاؤُکُمْ فَقَدْ کَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ یَکُونُ لِزَامَا» (فرقان، ۷۷)
[۴]– بقره، ۱۵۵ – ۱۵۷
[۵]– انعام، ۴۲
[۶]– کافی کلینی، ج۲، ص۴۶۹
[۷]– کافی کلینی، ج۲، ص۴۷۰
[۸]– کافی کلینی، ج۲، ص۴۷۱
[۹]– «وَ الَّذِى هُوَ یُطْعِمُنىِ وَ یَسْقِینِ * وَ إِذَا مَرِضْتُ فَهُوَ یَشْفِینِ» (شعراء، ۷۹ و ۸۰)
[۱۰]– «یَا مَنْ تُحَلُّ بِه عُقَدُ الْمَکَارِه ویَا مَنْ یَفْثَأُ بِه حَدُّ الشَّدَائِدِ ویَا مَنْ یُلْتَمَسُ مِنْه الْمَخْرَجُ إِلَى رَوْحِ الْفَرَجِ ذَلَّتْ لِقُدْرَتِکَ الصِّعَابُ وَ تَسَبَّبَتْ بِلُطْفِکَ الْأَسْبَابُ وَ جَرَى بِقُدرَتِکَ الْقَضَاءُ وَ مَضَتْ عَلَى إِرَادَتِکَ الْأَشْیَاءُ فَهِیَ بِمَشِیَّتِکَ دُونَ قَوْلِکَ مُؤْتَمِرَهٌ وَ بِإِرَادَتِکَ دُونَ نَهْیِکَ مُنْزَجِرَهٌ»
[۱۱]. سوره مبارکه ص، ۴۴
[۱۲]. امام صادق (علیه السلام) فرمودند: کسی که قبل از وقت بلا و مصیبت، اهل دعا باشد، وقتی بلایی برایش پیش بیاید، زمانی که خدا را بخواند، دعایش مستجاب میشود و فرشتگان میگویند: این صدا برای ما آشناست؛ اما کسی که تنها در زمان سختی و مصیبت به درگاه الهی پناه میبرد، دعایش مستجاب نمیشود و فرشتگان میگویند: این صدا برای ما آشنا نیست! (الکافی، ج۲، ص۴۷۲).
منبع: مهر
انتهای پیام/